Hodowla pomidorów w tunelach foliowych to coraz popularniejsza metoda pozwalająca na wydłużenie sezonu wegetacyjnego, lepszą ochronę przed niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi oraz zwiększenie jakości i wielkości plonów. Przy odpowiednim doborze technologii i zabiegów pielęgnacyjnych możliwe jest uzyskanie zdrowych owoców o intensywnym smaku przez wiele miesięcy, nawet w chłodniejszych strefach klimatycznych.
Wybór tunelu foliowego i przygotowanie stanowiska
Rodzaje tuneli foliowych
Na rynku dostępne są konstrukcje ręcznie stawiane lub z gotowych elementów ocynkowanych. Niskie tunele, tzw. tuneliki, sprawdzą się w małych gospodarstwach, natomiast tunele wielosezonowe z aluminiowym stelażem i wymienną folią umożliwiają długotrwałą eksploatację. Ważne parametry to grubość folii (min. 150 µm) oraz stopień przepuszczalności światła, który wpływa na intensywność fotosyntezy.
Przygotowanie gleby i podłoża
Podłoże pod uprawę pomidorów należy dobrze spulchnić, usuwając kamienie i chwasty. Optymalna struktura gleby to gleby lekkie do średniozwięzłych z dobrym drenażem. W przypadku zbyt ciężkich gruntów zaleca się zastosowanie podłoża z dodatkiem perlitu czy keramzytu. Przed sadzeniem warto wykonać analizę chemiczną gleby i uzupełnić niedobory makroelementów.
Systemy nawadniania i nawożenia
Nawadnianie kropelkowe
Efektywne nawodnienie może zapewnić linia kroplująca umieszczona wzdłuż rzędu roślin. Pozwala to na stałą dostawę wody i składników pokarmowych bez nadmiernego zwilżania liści, co ogranicza ryzyko rozwoju chorób grzybowych. Ważna jest filtracja wody i regularne czyszczenie filtrów, aby nie doszło do zatkania emiterów.
Program nawożenia
Nawozy wieloskładnikowe o zrównoważonym udziale N, P, K stosuje się w formie płynnej w cyklu co 7–14 dni. W fazie wzrostu wegetatywnego warto zwiększyć udział azotu, natomiast podczas kwitnienia i zawiązywania owoców – potasu i magnezu. Optymalne pH roztworu waha się między 5,8 a 6,5.
Warunki klimatyczne i sterowanie mikroklimatem
Temperatura i wilgotność
Optymalna temperatura dzienna to 22–26°C, nocna 16–18°C. Wysoka wilgotność powyżej 80% sprzyja chorobom zgnilizn, natomiast poniżej 60% prowadzi do obniżenia jakości owoców. Sterowanie klimatem opiera się na przewiewności: otwieranie klap bocznych i nawiewów oraz montaż wentylatorów wymuszających obieg powietrza.
Ogrzewanie i cieniowanie
W chłodniejszych miesiącach niezbędne może być dogrzewanie za pomocą grzejników olejowych lub na podczerwień. Latem, przy nadmiernym nasłonecznieniu, warto zastosować folie cieniujące bądź siatki cieniujące, aby nie dopuścić do przegrzania i oparzeń liści.
Ochrona roślin przed chorobami i szkodnikami
Szkodniki
Choroby grzybowe i bakteryjne
Najgroźniejsze to szara pleśń, mączniak prawdziwy i zgnilizna pomidorowa. Przestrzeganie higieny tunelu, usuwanie porażonych liści i rotacja roślin zapobiegają rozwojowi patogenów. W profilaktyce sprawdzają się opryski fungicydami o różnej grupie działania oraz ochrona biologiczna z wykorzystaniem antagonistów grzybów patogenicznych.
Zapobieganie fizjologicznym problemom
Nadmierna wilgotność w glebie może prowadzić do pękania owoców, natomiast spadki temperatury przyczyniają się do zaburzeń w zawiązywaniu kwiatów. Ważny jest też zabezpieczenie przed gradobicie – zastosowanie siatek ochronnych nad tunelem.
Zbiory i gospodarowanie plonem
Terminy i technika zbioru
Zbiory zaczyna się, gdy owoce osiągną pełną barwę, ale pozostają jeszcze jędrne. Najczęściej pomidory zbiera się co 3–5 dni, aby uniknąć przejrzenia i obniżenia jakości. Do pakowania wykorzystuje się płaskie skrzynki z wentylacją.
Przechowywanie i ogólny obrót towarem
Pomidory magazynuje się w temperaturze 12–15°C przy wilgotności 85–90%. Unikając dużych wahań temperatur, zapobiegamy kondensacji pary wodnej. Przy sprzedaży detalu warto dzielić owoce według wielkości i stopnia dojrzałości, co zwiększa satysfakcję konsumentów.
