Uprawa truskawek to jedno z najbardziej satysfakcjonujących zadań w ogrodnictwie i rolnictwie. Od wyboru odpowiednich odmian, przez przygotowanie gleby, po systematyczną pielęgnację – każdy etap wpływa na jakość i ilość plonów. Praktyczne podejście pozwala uniknąć typowych błędów i osiągnąć wysoką rentowność produkcji.
Wybór odmian i przygotowanie materiału sadzeniowego
Kluczowym krokiem jest selekcja odmian truskawek. Na rynku dostępne są zarówno odmiany sezonowe, jak i remontujące. Pierwsze plonują w czerwcu, a remontujące – od czerwca aż do pierwszych przymrozków. Podstawowe kryteria wyboru to plenność, smak owoców, odporność na choroby oraz okres owocowania.
Odmiany sezonowe
- ‘Alba’ – owoce duże, o intensywnym zapachu, przeznaczone do bezpośredniego spożycia.
- ‘Elsanta’ – ceniona w handlu, z jędrnym miąższem i wysoką trwałością przechowalniczą.
- ‘Honeoye’ – wytrzymała na niskie temperatury i szybko dojrzewająca.
Odmiany remontujące
- ‘Selva’ – obfite owocowanie od wiosny do jesieni.
- ‘Mara des Bois’ – aromatyczna, drobna, idealna dla smakoszy.
- ‘Albion’ – o dużych, jędrnych owocach i wysokiej odporności na choroby.
Zakup sadzonek powinien odbywać się u sprawdzonych dostawców lub w lokalnych szkółkach. Sadzeniaki muszą być zdrowe, z dobrze rozwiniętym systemem korzeniowym i bez objawów chorób.
Gleba i warunki uprawy
Truskawki najlepiej rosną na glebach żyznych, przepuszczalnych, o odczynie lekko kwaśnym (pH 5,5–6,5). Kluczowe jest również odpowiednie przygotowanie podłoża.
Przygotowanie podłoża
- Odchwaszczanie mechaniczne lub chemiczne przed sadzeniem, aby zminimalizować konkurencję.
- Wapnowanie – w przypadku zbyt niskiego pH gleby, aby skorygować odczyn i poprawić dostępność składników odżywczych.
- Orka lub głęboka kultywacja – umożliwia rozluźnienie gleby oraz poprawia napowietrzenie korzeni.
Wymagania klimatyczne
Truskawki są roślinami wrażliwymi na przymrozki wiosenne oraz na długotrwałe susze. Optymalna temperatura do wzrostu to 18–25 °C. W regionach o zmiennych warunkach warto rozważyć zastosowanie agrowłókniny lub tunele niskie, które przyspieszają wegetację i chronią przed nagłymi spadkami temperatury.
Nawadnianie i nawożenie
W procesie uprawy truskawek równomierne nawadnianie jest niezbędne dla uzyskania równomiernie wybarwionych i soczystych owoców. Zaleca się system kroplowy, który dostarcza wodę bezpośrednio do strefy korzeniowej.
- Częstotliwość podlewania: 2–3 razy w tygodniu w okresie intensywnego wzrostu i owocowania.
- Ilość wody: około 20–30 mm na tydzień, w zależności od warunków pogodowych.
Nawożenie mineralne
Kombinacja nawozów azotowych, fosforowych i potasowych pozwala zaspokoić potrzeby roślin na kolejnych etapach wegetacji.
- Wiosną stosować nawóz azotowy (saletrę wapniową) w dawce 30–40 kg N/ha tuż po ruszeniu wegetacji.
- Na początku kwitnienia dodać nawozy potasowo-fosforowe (np. superfosfat + siarczan potasu).
- Po zbiorach można zastosować nawozy organiczne (obornik granulowany lub kompost) w celu odbudowy gleby.
Warto monitorować poziom składników w glebie przy pomocy analiz, ponieważ zarówno niedobór, jak i nadmiar pierwiastków może wpłynąć na obniżenie plonu oraz jakość owoców.
Ochrona przed chorobami i szkodnikami
Truskawki atakują liczne patogeny – grzyby, bakterie oraz szkodniki. Skuteczne metody ochrony opierają się na integrowanej ochronie roślin (IPM).
Choroby grzybowe
- Zgnilizna szara (Botrytis cinerea) – występuje w warunkach wysokiej wilgotności. Profilaktyka: zachowanie odpowiednich odstępów między roślinami i zastosowanie oprysków fungicydowych.
- Antraknoza – powoduje czerń owoców. Warto usuwać porażone liście oraz owoce i stosować fungicydy systemiczne.
Szkodniki
- Stonka ziemniaczana – żeruje na liściach i pąkach. Zwalczanie: pułapki skrobiowe oraz środki owadobójcze o działaniu kontaktowym.
- Pędraki (larwy chrząszczy) – uszkadzają korzenie. Zapobieganie: wapnowanie gleby i preparaty biologiczne (nicienie entomopatogeniczne).
Regularne obserwacje plantacji, szybka identyfikacja symptomów oraz zmienność stosowanych środków ochrony minimalizują ryzyko pojawienia się odporności patogenów.
Zbiory i przechowywanie owoców
Termin zbioru truskawek przypada zwykle na 4–6 tygodni sezonu owocowania (dla odmian sezonowych) lub na kilka fal plonowania (dla remontujących). Owoce zrywa się co 2–3 dni, wybierając tylko wyraźnie wybarwione, aby nie uszkodzić kolejnego pokolenia.
- Do zbioru używać czystych, płaskich pojemników, aby uniknąć zgniecenia.
- Temperatura przechowywania: 0–2 °C, wilgotność 90–95%, co pozwala przedłużyć trwałość do 7–10 dni.
- Unikać przechowywania razem z warzywami wydzielającymi etylen (np. jabłkami), który przyspiesza dojrzewanie i psucie się truskawek.
Odpowiednie chłodzenie i szybki transport do punktów sprzedaży gwarantują utrzymanie wysokich walorów smakowych oraz estetycznych owoców. W przypadku większych upraw warto rozważyć chłodnie z systemem chłodzenia dynamicznego.
